ارزش و مقام زنان در ایران و عربستان قبل از اسلام

ارزش و مقام زنان در ایران و عربستان قبل از اسلام

با مروری بر تاریخ و رشد جوامع بشری , می توان دریافت که جنسیت زن در مقاطع تاریخی و جوامع و فرهنگ ها دچار محرومیت بوده و هنوز هم از این محرومیت ها و محدودیت ها رنج می برد.

ادیان مختلف سهم  بسزایی در ایجاد و ادامه این محدودیت ها از گذشته تا به امروز بر عهده داشته اند .


ابتدا باید به این سوالات پاسخ داد که آیا اعراب پیش از اسلام جایگاهی برای دختران قایل نبودن ودختران را زنده به گور می کردند ؟آیا پیش از حمله اعراب به ایران زنان ایرانی جایگاه و حقوقی داشتند؟ظهور اسلام چه تاثیری بر حقوق زنان بر مالکیت و ارث بر جای گذاشته است آیا بعد از اسلام حقوق زنان افزایش یا کاهش یافته است ؟


جایگاه زنان در عربستان قبل از اسلام

جایگاه زنان در عربستان قبل از اسلام


  • قبل از اسلام در شبه جزیره عربستاان بخصوص شهر مکه , گروهی از زنان در کعبه در خدمت بت ها بودند این منطقی به نظر نمی رسد که خدمت به بت ها تا به آن اندازه ارزش الهی به موجوداتی پست سپرده شود که لایق زنده به گور شدن بودند .


در عربستان پیش از اسلام زنان می توانستند به مزایای اجتماعی دست پیدا کنند . خدیجه همسر پیامبر از ثروتمندترین زنان قریش جزء پنج سرمایه دار مهم شبه جزیره عربستان بوده , خدیجه زنی بازرگان و ثروتمند که به امراه القریش <یعنی شاهزاده خانم قریش > شهرت داشت . ثروت خدیجه و کارفرما بودن او نشان می دهد که پیش از اسلام زنان حق داشتن ثروت و کاذپرفرما بودن را داشتند و مردان از کار کردن برای زنان شرمسار نبوده اند . 


  • هند دختر عتبه , آنچنان قدرتمند بود که در جنگ احد در کنار مردان با سپاه اسلام جنگید .


  • قبل از ظهور اسلام در عربستان , خدایان در هر دو جنسیت زن و مرد وجود داشتند و به منزله محافظین قبایل قلمداد می شدند .  


  • هر قبیله ای خدایی برای خود داشت اما تمام اعراب به یک خدای مشترک و برتر به نام << الله >> اعتقاد داشتند . اعراب معتقد بودند که << الله >> سه دختر دارد لات , منات وعزی که آنها نیز به نوبه خود خدا بودند که اعراب این سه بت را بنات الله الثلاثه یعنی سه دختر الله می نامیدند و معتقد بودند که شفیعان آنها نزد الله یا بت اعظم هستند < نام این سه ایزد بانو در قرآن آمده است >.


  • نام برخی از زنان عرب در شعر و غزل های عربی آورده شده است مانند: ام الناس الشنیبانیه ,حلیمه غسانیه که در ادبیات عرب پیش از اسلام جاودانه شدند .


  • از قضا زنان در عصر جاهلیت مشارکت سیاسی داشتند مثلا همسر ابوسفیان جزو طراحان و جنگاوران علیه محمد بود . 


  • پس با این اوصاف در پیش از اسلام زنان موجوداتی پست و بی ارزش نبودند بلکه از ارزش و منزلت بالایی برخوردار بودند که مقام خدایی داشتند .


  • << اعراب پیش از اسلام دختران خود را زنده به گور میکردند << این جمله ای است که به ما گفته اند ,اگر اینگونه بود تعداد زنان در جامعه عرب کم می شد و بر اثر نابرابری تعدتد زن و مرد تولید نسل کم شده و اعراب بعد از مدتی منقرض می شدند پس نسل عرب چگونه دوام پیدا کرده است ؟


جایگاه زنان در ایران پیش از اسلام

جایگاه زنان در ایران پیش از اسلام


  • در ایران باستان زن در هر مکان و زمان در فعالیت های اجتماعی مقامی مساوی با مرد داشته است .


  • آتوسا ,شهبانوی داریوش بزرگ ,ملکه  28 کشور آسیایی در زمان امپراتوری داریوش بوده که چند نبرد مهم تاریخی به دستور ملکه آتوسا انجام شده است .


  • آرتمیس ,بانویی با مقام دریاسالاری ارتش شاهنشاهی خشایارشا و تنها زن دریاسالار جهان  تا به امروزبوده است .


  • آمیتیس فرمانده نیرو های دریایی در نبرد ایران و یونان بوده است و از مرزهای دریایی ایران محافظت می کرده او در زیبایی و متانت سرآمد زنان آن زمان بوده است .


  • در زمان ساسانیان سلطنت از پادشاه به دختر منتقل می شده است یعنی یک زن بر کشور پهناور ایران حکومت می کرد مانند پوراندخت و آذرمیدخت , دختران خسرو پرویز به مقام جانشینی پدر رسیدند و بر تخت پادشاهی ساسانیان تکیه زدند .


  • پانته آ , فرمانده گارد جاویدان سلطنتی هخامنشی بود .


  • استاتیرا , دختر داریوش سوم هخامنشی فرمانده نیرو های جنگی بود .
  • پری ساتیس , همسر داریوش دوم هخامنشی ارتشبد آن زمان بود .


  • کوروش بزرگ برای زنان مقام شخصیت قایل بود بعنوان مثال برای زنان حامله جیره و حقوق ماهیانه تا هنگام تولد نوزاد  در نظر می گرفت که منشور حقوق بشر کوروش نشان از عدالت جنسیتی دارد.


  • در آیین زرتشت و اوستا همه جا نام زن و مرد  در یک ردیف ذکر شده است . امرداد گه  فرشته بانو موکل بر بی مرگی و پٍزمرده نشدن گیاه است . خرداد , فرشته زن موکل بر کمال و مظهر شادابی گیاهان و نجات بشر ,اسفند < سپندارمد > الهه زمین و مظهر بردباری است . 


  • زنان در ایران پیش از اسلام در مقام پادشاه ,دریاسالار , فرمانده و جنگاور حضور داشتند و از حقوق اقتصادی و اجتماعی مساوی با مردان برخوردار بودند اما متاسفانه امروزه پس از گذشت قرن ها هنوز محرومیت ها و محدودیت ها یی بر زنان ایرانی اعمال می شود که مخالف اعلامیه های حقوق بشر و برابری انسان هاست .